Omgaan met geld kun je leren

Miloud Draouy en Maria Valentine Kaija

Elke woensdag en donderdag organiseren wij budgettrainingen voor statushouders uit heel Amsterdam. De cursus van vier weken maakt deel uit van de inburgering. Statushouders doen er praktische kennis en vaardigheden op die hen helpen in het dagelijks leven. Maria Valentine Kaija, brugfunctionaris statushouders, en Miloud Draouy, schuldhulpverlener VroegEropAf, verzorgen deze budgettrainingen.

De budgettrainingen versterken niet alleen de financiële zelfredzaamheid, ze dragen ook bij aan het opdoen van nieuwe contacten en onderlinge verbinding.

Wat leren statushouders op deze training?

Maria: “In één zin: de basisbeginselen van thuisadministratie en van de wet- en regelgeving in Nederland.”
Miloud: “Voorheen nam de gemeente de betaling van de vaste lasten op zich en hield die in op de uitkering van statushouders. Maar de gemeente is geen administratiekantoor. Daarom leren wij mensen om zelf hun geldzaken te regelen. En als je er even niet uitkomt, kun je bij het buurteam terecht voor praktische hulp.”

Welke kennislacunes komen jullie tegen?

Maria: “Veel deelnemers herkennen wel de logo’s van bijvoorbeeld het SVB, het UWV of de drie kruizen van de gemeente. Bij ons leren ze wie wat doet en waar je moet zijn voor werk, en waar je huurtoeslag en zorgtoeslag aanvraagt.”
Miloud: “En ook wat ze niet moeten doen. Wij komen regelmatig mensen tegen die dubbel betalen voor hun energie. Eerst heeft de gemeente dat voor ze geregeld, maar daarnaast zijn ze ook benaderd door een energiebedrijf. Dat sluit dan doodleuk nog een contract met ze af. Dat soort dingen komt bij ons aan het licht.”

“Goed contact met instanties draait om wederzijds vertrouwen. Als voorbeeld sluit ik aan op wat ze al hebben ondervonden – dat instanties hier pas achteraf je gegevens controleren. Dat is in andere culturen wel anders; daar word je maandenlang aan het lijntje gehouden.”

Waarom is het kennismaken met instanties zo belangrijk?

Maria: “Omdat ze daar allemaal mee te maken krijgen. En omdat je in de problemen komt als je fouten maakt.”
Miloud: “Een voorbeeld. Als je wordt erkend als statushouder, krijg je eerst een uitkering via de gemeente. Stel, je gaat aan het werk maar dat houdt na een tijdje weer op. Dan denk je: ik klop weer bij de gemeente aan. De gemeente neemt de aanvraag in behandeling tot ze erachter komen dat je al hebt gewerkt. Dus jij moet naar de UWV, zeggen ze, maar dan ben je al twee maanden verder – zonder inkomen.”

Wat voor mensen tref je aan op de cursus?

Miloud: “Dat is heel verschillend; we krijgen mensen die hier al jaren verblijven, maar ook statushouders die pas drie maanden uit het COA zijn.”
Maria: “Ook de opleidingsniveaus verschillen; van academisch tot analfabeet. De leeftijden lopen minder uiteen; de meeste deelnemers zijn tussen 20 en 30 jaar, al heb je wel uitschieters boven de 40.”

Wat betekent het trainingscertificaat voor de deelnemers?

Maria: “Weet je, voor sommige deelnemers is dit het eerste diploma dat ze in hun leven behalen. Na de uitreiking gaan ze er beretrots mee op de foto.”
Miloud: “Alleen al dat ze iets hebben afgemaakt, een opleiding hebben voltooid, heeft al veel betekenis. Dat geldt natuurlijk niet voor alle deelnemers, want er doen ook mensen met een academische opleiding mee. Maar toch.”

Wat hoor je terug van statushouders over de cursus?

Maria: “Dat ze veel hebben geleerd en dat ze de lessen leuk hebben gevonden. Maar vaker nog spreken ze over onze respectvolle benadering van de cursisten. Anders dan op veel plekken, benaderen wij mensen hier als volwassenen.”
Miloud: “Ik noem een antwoord nooit fout. Liever vraag ik of iemand nog een andere oplossing ziet. Wij zetten niemand weg en dat wordt gewaardeerd. Twee weken geleden hield een cursist nog een hele toespraak, namens de hele groep. Indrukwekkend.”

Kun je iets zeggen over het sociale aspect van de bijeenkomsten?

Maria: “Op de eerste les vermijden mensen elkaar nog. Wij zitten met 10 à 15 deelnemers om een ronde tafel, dus je zit altijd naast twee anderen. Hoe onwennig ook. Maar al tijdens de eerste koffiepauze zie je de eerste gesprekjes ontstaan. Geleidelijk worden de contacten inniger, tot ze aan het eind van de cursus druk bezig zijn met elkaars telefoonnummers op te slaan en afspraken te maken. Ik vind dat altijd mooi om te zien.”
Miloud: “We praten ook over het belang van werk. Zo vertel ik dat je later twee inkomens krijgt als je met pensioen gaat. Heb je je hele leven een uitkering gehad, dan krijg je straks alleen AOW. Dat maakt toch indruk, vreemd genoeg.”